Maakbaar Leuven: Herstellen start hier!

Zaterdag: Internationale Repairdag 

Oproep: Repair overal!

De Internationale Repairdag is een gezamenlijk initiatief van de internationale repairbeweging (Open Repair Alliance) die ieder jaar op de derde zaterdag van oktober gevierd wordt. Dit jaar valt die op 19 oktober, in de week dat ook de tiende verjaardag wordt gevierd van het eerste Repair Café (in Amsterdam). Ter Ondersteuning van Greta Thunberg en de klimaatscholieren staat de editie 2019 in het teken van het klimaat en de toekomst van onze economie.

 

Zaterdag 19 oktober: Internationale Repairdag 

Oproep: Repair overal!

De Internationale Repairdag is een gezamenlijk initiatief van de internationale repairbeweging (Open Repair Alliance) die ieder jaar op de derde zaterdag van oktober gevierd wordt. Dit jaar valt die op 19 oktober, in de week dat ook de tiende verjaardag wordt gevierd van het eerste Repair Café (in Amsterdam). Ter Ondersteuning van Greta Thunberg en de klimaatscholieren staat de editie 2019 in het teken van het klimaat en de toekomst van onze economie.

In juni 2018 zijn veertig organisaties en vele vrijwilligers gestart met Maakbaar Leuven. Door het delen van expertise, gereedschap en plaatsen wil Maakbaar Leuven de repaireconomie voor en door burgers promoten. Om de werking meer bekend te maken organiseert Maakbaar Leuven in de week van 19 oktober de promotieactie ‘Repaircafé bij u thuis’.

 

  1. De toekomst is circulair!

 

Lange tijd leek ons lineair economisch model nog houdbaar, dank zij de weerbaarheid van onze planeet. Maar de afvalstromen en vooral de uitstoot van verbrandingsgassen stellen die weerbaarheid zwaar op de proef, met als gevolg een dreigende klimaatcrisis. Het is de hoogste tijd om over te schakelen naar een koolstofarme economie die zuinig omspringt met de grondstoffen die nodig zijn om binnenkort negen miljard mensen een menswaardig bestaan te geven. Een circulair economisch model kan hiertoe bijdragen door producten duurzaam te ontwerpen, de levensloop ervan te verlengen en de grondstoffen die hierin verwerkt zijn nauwkeurig te recycleren.

Een basisbeginselen van dit circulair model is het zo kort mogelijk houden van de kringlopen. Hoe korter de kringlopen, hoe meer de waarde van de grondstoffen en producten in stand wordt gehouden. Recyclage, Remanufacturing, Refurbishment zijn technieken die de kringlopen sluiten in het circulair model, mooi weergegeven in het Butterfly-diagram van de Ellen MacArthur foundation. Deze technieken vinden ondertussen ingang. Maar de kortste kringloop in het circulair model is Repair(herstellen) als techniek om de levensduur van producten en consumptiegoederen te verlengen. Onbegrijpelijk genoeg wordt het herstellen van apparaten tot op heden erg stiefmoederlijk behandeld in onze economie en door de overheid. 

  • Terwijl de loonkosten (de grootste kost in het herstel-proces) door lasten hoog zijn, worden lasten op grondstoffen, vaak artificieel, laag gehouden.
  • Het gros van de producenten zet in op businessmodellen die teren op de massaconsumptie van wegwerpproducten. En terwijl mondjesmaat steun wordt gegeven aan een groene economie, wordt dat lineaire model door onze overheid nog steeds ongemoeid gelaten. De wetgeving over herstelbaarheid en garantieperiodes voor duurzame producten is mager. 

 

Maar het bewustzijn dat de transitie naar een circulaire economie onontkoombaar is, groeide de laatste decennia sterk. In die mate dat ook de beleidsmakers op Europees niveau dwingende richtlijnen zijn gaan uitvaardigen voor de overgang naar een circulaire economie.

Too little too late?

  1. Nieuwe wetgeving om repair te bevorderen

Op 1 oktober werden door de Europese Commissie nieuwe eco-designmaatregelen afgekondigd om de repareerbaarheid te bevorderen voor ijskasten, wasmachines, afwasmachines en  televisies. Concreet moeten de producenten garanderen dat documentatie voor reparatie beschikbaar is, evenals dat reserve-onderdelen te krijgen zijn (leverbaar binnen veertien dagen) tot tien jaar na het beëindigen van de productie.  Dit is een belangrijke maatregel met een grote impact op het verminderen van energieconsumptie (in 2030 zou die gelijk zijn aan de jaarlijks energieconsumptie van Denemarken!). Dus een zeer positieve maatregel. MAAR die geldt enkel voor ‘professionele’ herstellers, dus niet voor individuele burgers of zelfs niet voor KMOs die niet ‘erkend’ zijn door de producenten!

https://circulareconomy.europa.eu/platform/en/news-and-events/all-news/new-eco-design-measures-introduce-circular-criteria-appliances

  1. En wat met smartphones en dergelijke?

Bovendien zijn er nog veel andere producten die vaak veel moeilijker te vatten zijn in een strengere eco-design. Zoals smartphones. Die zijn helemaal niet ontworpen voor herstel en worden gemiddeld om de drie jaar vervangen. Een recente studie toont echter aan dat één jaar levensduurverlenging van smartphones in Europa gelijk staat aan het jaarlijks uitsparen van de CO2 uitstoot van meer dan 1 miljoen auto’s. https://meta.eeb.org/2019/09/19/revealed-the-climate-cost-of-disposable-smartphones/

Repair geeft een belangrijke bijdrage tot het klimaatbeleid. Dus alle hens aan dek.Repair Cafés geven de richting aan!

 

  1. Right to repair! Repair overal!

Exact 10 jaar geleden namen enkele burgers in Amsterdam initiatief om de krachten te bundelen en op vrijwillige basis mensen te ondersteunen bij het herstellen van defecte producten. Het eerste Repair Café was geboren, het concept is intussen wijd verspreid. Het succes ervan toont aan dat heel wat burgers niet zomaar meegaan in de wegwerpeconomie, en hun expertise willen inbrengen voor een alternatief model. Tien jaar praktijk hebben niet alleen vele producten gered van een al-te-snelle dumping, ze leggen ook een aantal pijnpunten bloot van het huidige lineaire model en ze tonen aan dat de ervaringen van burgers met producten en herstellen een enorme bron van kennis en expertise is.

Om burgers maximaal de kans te geven de toestellen te repareren die ze in bezit hebben, moet dus de regelgeving voor beschikbaarheid van documentatie en onderdelen uitgebreid worden tot kleine ondernemingen en individuele burgers. We sluiten ons daarmee aan bij de Europese Right to Repair campagne, die concrete voorstellen naar voren schuift zoals: 

  • Europese regelgeving die producenten verplicht om toestellen zo te ontwerpen dat ze makkelijk herstelbaar zijn, ook voor smartphones en tablets
  • Een nationaal register van herstellers 
  • Betere productinformatie en toegang tot wisselstukken 
  • Een label dat consumenten informeert over hoe makkelijk herstelbaar een toestel is
  • Heldere regels rond productontwerp en garantieverlenging

Op initiatief van de Maakbar werd op 16 oktober een ludieke actie georganiseerd rond ‘Fonske de Hersteller’ om  meer en het toegankelijker maken van herstellen in beeld te brengen. 

Terzelfdertijd lanceerde Maakbaar Leuven de promotieactie ‘Repaircafe bij je thuis’, waarmee burgers of verenigingen herstellers kunnen bij hen uitnodigen om hen te helpen toestellen te maken. Hiermee geven we vorm aan de actielijn die we de komende jaren willen aanhouden: repair overal!

  1. 2050? We moeten versnellen!

De repairbeweging is ontstaan uit protest tegen de wegwerpeconomie. We zijn in Nederland (Repaircafé), in het VK (Restart), in Duitsland (Netzwerke Reparatur), en tal van andere landen, en natuurlijk ook in Belgie (Repair&Share in Vlaanderen, Repair Together in Wallonië en Brussel). Op dit moment zijn we al met meer dan 10.000 vrijwilligers die actief zijn in honderden repairinitiatieven over gans Europa. Bij gebrek aan hefbomen die nodig zijn om producten gemakkelijk en goedkoop herstelbaar te maken, zijn we zelf aan de slag gegaan.

Repair is een belangrijke bijdrage tot de CO2 reductie doordat we minder nieuwe grondstoffen en energie nodig hebben door goed bruikbare spullen ook langer in gebruik te houden. Repaircafés besparen al tonnen CO2 met hun repairevents, maar die bereiken toch nog maar een kleine groep mensen. Alle burgers moeten de kans krijgen gemakkelijk te (laten) repareren.  

Daarom werkt Maakbaar Leuven in samen met de Stad Leuven, KU Leuven, Ecowerf en andere partners aan een plan voor een Circulaire Stad, met meer repairmogelijkheden voor burgers en het stimuleren van een moderne repaireconomie (b.v. met 3D-printers voor onderdelen).

Maakbaar Leuven en Stad Leuven  dienden ook een dossier in bij de Europese Commissie (ism de repairbeweging in verschillende landen, Testaankoop, andere steden zoals  Louvain La Neuve, en universiteiten waaronder KU Leuven, TU-Delft, ..) om repair door burgers naar een nieuw niveau te tillen. In September werd dit project goedgekeurd dat mikt op digitale ondersteuning van burgers in de Repair Economie.

Vandaag exact 10 jaar na het eerste Repair Cafe, roept de repairbeweging de overheden op om de versterking van een lokale repaireconomie hoog op de agenda te zetten, de burgers te faciliteren die hiervoor opkomen, en te investeren in dit duurzaam circulair economisch model.

Maakbaar Leuven is het platform van de repairbeweging en de nieuwe repaireconomie dat burgers die zelf actie ondernemen hefbomen geeft. Sluit aan bij ‘Repair Overal’!

Agenda

17 Nov 2019;
02:00PM - 05:00PM
Repair Café Vaude Store Leuven
05 Dec 2019;
06:00PM - 09:00PM
Repair Café Hal5
15 Dec 2019;
02:00PM - 05:00PM
Repair Café met Geefplein- Hof Ter Vlierbeke
21 Dec 2019;
09:30AM - 11:30AM
Repair Café - Herent

Nieuwsbrief

Schrijf je in!
Please wait

Doe mee

Burgers, organisaties en bedrijven zijn samen aan zet. Doe jij ook mee?

Contacteer ons

 

Go to Top